In de praktijk

Opening Up Historiana: samen bouwen wat niemand alleen kan

Historiana was er. Een Europees platform waar geschiedenisleraren lesmateriaal konden delen en interactieve leeractiviteiten konden bouwen — doordacht, modulair, met een Activity Builder als hart van het systeem. Maar één organisatie kan niet alle gereedschappen bouwen die Europese leraren nodig hebben. Dat vraagt om partners die zelf kunnen ontwikkelen.

Opening Up Historiana stelde een ambitieuze vraag: hoe ontwerp je een systeem zo open dat vier organisaties — elk met hun eigen context, taal en onderwijscultuur — zelfstandig nieuwe tools kunnen bouwen die naadloos aansluiten op het bestaande platform? En hoe zorg je er tegelijk voor dat culturele erfgoedinstellingen hun collecties via Europeana kunnen aanbieden aan leraren die er direct mee aan de slag kunnen?

Vier partners, drie tools, één systeem

EuroClio trok het project als hoofdaannemer — verantwoordelijk voor de overall projectregie en de relatie met de Europese financier. Nique verzorgde het ontwerp- en co-creatietraject: de conceptontwikkeling van de tools, workshops en interviews met de stakeholders, en de doorlopende afstemming tussen de developers.

Samen met EuroClio (Nederland), Stockholmskällan (Zweden), Muzej Slavonije (Kroatië) en het Instituut voor de Studie van Totalitaire Regimes (Tsjechië) werd het traject opgezet. Elke partnerorganisatie ontwikkelde een eigen functioneel blok voor de Activity Builder — een tool die leraren kunnen inzetten om historisch denken te versterken.

Niet om te bepalen wat de tools moesten worden, maar om de condities te creëren waaronder drie teams hun eigen oplossing konden bouwen — en die oplossingen samen één geheel werden.

Parallel daaraan werd technische documentatie ontwikkeld waarmee ook toekomstige partners zelfstandig nieuwe blokken kunnen toevoegen. Het systeem is niet afgesloten — het is ontworpen om te groeien.

Wat het opleverde

Alle drie de tools zijn gerealiseerd en opgeleverd. Niet als één gecentraliseerd project, maar als drie parallelle processen die elkaar versterkten. Elke partner bouwde vanuit eigen expertise en context — binnen een gedeeld kader dat richting gaf zonder de uitkomst vast te zetten.

Het platform werd daarmee meer dan een verzameling tools. Door het open te stellen voor externe ontwikkelaars én voor culturele erfgoedinstellingen die hun collecties via Europeana willen aanbieden, werd Historiana een ecosysteem in plaats van een product.

Wat dit laat zien

Complexe samenwerking over organisaties en landsgrenzen heen vraagt niet om meer controle, maar om beter ontworpen ruimte. Duidelijke kaders, gedeelde taal, en een proces dat mensen in staat stelt hun eigen expertise in te brengen. Zo ontstaat iets dat niemand alleen had kunnen bouwen.

Bekijk de Activity Builder op historiana.eu → en meer over het project via EuroClio